Điểm đến hàng đầu thế giới về du lịch & chữa bệnh

Hỏi đáp | Tìm bác sĩ
  | Trang chủ >> Tin tức >> BỆNH TIM BẨM SINH
THỐNG KÊ
  • Đang online : 18
  • Số lượt truy cập : 2052020
Sức khỏe

BỆNH TIM BẨM SINH

, 14/02/2015, 17:45 GMT+7

Bệnh tim bẩm sinh là gì?
Bệnh tim bẩm sinh là những dị dạng bất thường  trong cấu trúc tim và các mạch máu lớn. Bệnh tim bẩm sinh là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ.

Bệnh tim bẩm sinh là gì?
 
Bệnh tim bẩm sinh là những dị dạng bất thường  trong cấu trúc tim và các mạch máu lớn. Bệnh tim bẩm sinh là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ. Theo ước tính có khoảng 9 đến 1000 trẻ em sinh ra với những bất thường trong cấu trúc tim. Nhiều dị tật không cần phải điều trị, tuy nhiên, một số dị tất phải điều trị ngay và đôi khi có thể gây tử vong ngay tử vong ngay lập tức.
 
Tuy tỷ lệ mắc bệnh tim bẩm sinh ở trẻ, khoảng 0,7 đến 0,8% trong tổng số các đứa trẻ được sinh ra nhưng nó lại gây nên những hậu quả nặng nền nhất. Tỷ lệ tử vong chung của bệnh tim bẩm sinh là 5 – 10% tổng số người mắc bệnh, đa số xảy ra trong 2 năm đầu đời, và chiếm khoảng 15% tổng số tử vong trong thời kỳ sơ sinh.
 

Nguyên nhân gây nên bệnh tim bẩm sinh

 
Với những tiến bộ của y học hiện nay, một số nguyên nhân của TBS đã được tìm thấy:
 
  • Sai lệch nhiễm sắc thể
 
Chiếm khoảng 5% các bệnh tim bẩm sinh, thường luôn đi kèm với hội chứng đa dị tật: hội chứng down, Hội chứng Turner (triệu chứng về khuyết tật di truyền).
 
  • Di truyền
 
Di truyền trên nhiễm sắc thể thường mang gen trội với các hội chứng đa dị tật: Hội chứng Noonan (bệnh di truyền có liên quan tới tim), hội chứng Marfan (hội chứng di truyền ảnh hưởng đến mô liên kết).
 
Di truyền trên nhiễm sắc thể thường mang gen lặn: hội chứng Jervell (quá trình kéo dài, đột tử), hội chứng Ellis Van Creveld (tim chỉ có 1 nhĩ kèm các dị tật khác). Di truyền theo thể ẩn có liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính: thường bị ở trẻ trai như hội chứng Hunter (dị tật ở nhiều van tim và động mạch vành), loạn dưỡng cơ Duchenne.
 
  • Tác động từ môi trường bên ngoài
 
Các tác nhân vật lý như các loại tia phóng xạ, tia gama, tia quang tuyến X. Nhiễm độc các loại hóa chất, độc chất, các thuốc kháng động kinh, thuốc an thần. Nhiễm trùng virus đặc biệt là Rubella trong 3 tháng đầu có thai.
 
Các bệnh của mẹ mắc khi đang mang thai: đái tháo đường, bệnh Lupus ban đỏ (là bệnh tự sinh ra kháng thể chống lại chính bản thân mình).
 

Có bao nhiêu loại bệnh tim bẩm sinh?

 
Bệnh tim bẩm sinh chỉ là một thuật ngữ chung chứ thực tế nó bao gồm rất nhiều bệnh, danh sách lên tới hàng chục bệnh. Một số bệnh là đáng quan tâm vì đứa trẻ còn có thể sống đến tuổi trưởng thành nhưng một số bệnh thì chưa thể tìm ra được một biện pháp nhanh chóng nào vì sự tử vong nhanh quá mức. Trong số các loại bệnh tim bẩm sinh thì 4 bệnh sau đây là đáng chú ý.
 

 

1. Bệnh thông liên nhĩ


Là tình trạng tồn tại một ống thông giữa nhĩ trái và nhĩ phải của tim. Quả tim của chúng ta gồm bốn ngăn, hai ngăn trên được gọi là tâm nhĩ, hai ngăn dưới được gọi là tâm thất. Tại mỗi tầng tâm thất hay tâm nhĩ này chúng lại được chia ra làm hai phần là phải và trái.
 
Lẽ thường thì máu ở tâm nhĩ phải không có oxy, thường được y học gọi là máu xanh hay máu đỏ thẫm, còn máu ở tâm nhĩ trái thì có nhiều oxy nên y học gọi là máu đỏ hay máu tươi.
 
Trong bệnh thông liên nhĩ, vạch phân chia không "kín" hoàn hảo thực hiện chức năng phân định mà bị hở và hai buồng tim này thông nhau. Hệ quả là cơ thể lúc nào cũng bị thiếu oxy nên trông da xanh lét.
 
Biểu hiện điển hình của bệnh là tình trạng tím tái các đầu ngón tay, ngón chân do máu ít oxy đến nuôi dưỡng. Môi không bao giờ thấy hồng hào. Đứa trẻ sẽ có biểu hiện còi cọc, bé tẹo không thể lớn được. Điều đặc biệt nữa dễ nhận thấy là đứa trẻ thường bị khó thở, thở khò khè và hay bị ho. Càng hở to thì độ thông càng lớn và ảnh hưởng của bệnh càng nhanh và nặng nề.
 

2. Bệnh thông liên thất

 
Là bện tồn tại lỗ thông giữa hai tâm thất. Lẽ thường thì hai buồng tim ở tầng tâm thất này phải hoàn toàn được ngăn cách với nhau. Thế nhưng không hiểu do di truyền hay do những rối loạn ở thời kỳ bào thai mà vách ngăn này không cấu trúc đầy đủ, bị hở ra một lỗ. Sự bất thường này làm hai tâm thất thông nhau.
 
Tùy vào mức độ hở, đường kính lỗ thông mà bệnh tiến triển nhanh hay chậm. Nhưng nhìn chung bệnh này nặng hơn bệnh trên và tiến triển nhanh hơn bệnh của hai tâm nhĩ. Đứa trẻ hầu như không lớn được vì tế bào thiếu khó thở kiểu như bị nhốt ở trong một buồng hoàn toàn kín. Tim thì bị suy nhanh chóng. Các biểu hiện không khác gì thông liên nhĩ chỉ có điều xuất hiện sớm hơn và nhanh hơn. Kèm theo đó là những rối loạn đặc thù khi nghe tiếng tim.
 

3. Bệnh còn ống động mạch

 
Là tính trạng còn tồn tại một ống thông giữa động mạch phổi và động mạch chủ. Động mạch phổi là một động mạch lớn ở phối còn động mạch chủ là động mạch ở tim và cũng là lớn nhất của cơ thể đưa máu đi từ tim đến nuôi từng cơ quan. Trong một số trường hợp bất thường, tim duy trì và tồn tại ống thông động mạch. Ống thông này được đặt tên là ống Botal (bô –tan).
 
Tác hại của ống bô –tan là làm cho máu trào ngược từ động mạch chủ vào phổi gây hỏng phổi. Đứa trẻ sẽ có triệu chứng của viêm phổi do tràn máu vì áp lực máu lên phổi quá cao: ho, khạc đờm, ho ra máu, viêm phổi ứ dịch… Sau thì máu lại tràn ngược vào động mạch chủ làm cho máu thiếu oxy trầm trọng. Lúc này thì sự biến đổi cơ thể trở nên rõ ràng hơn. Các dấu hiệu như xanh tím, khó thở, tay có biểu hiện lập lòe móng tay, huyết áp tâm thu tăng rõ ràng nhưng huyết áp tâm trương lại giảm cách biệt.
 

4. Bệnh tứ chứng Fallot

 
 
Tứ chứng Fallot (Fa – lô) là một dị dạng bẩm sinh tim thuộc dạng hỗn hợp vì nó bao gồm nhiều dị dạng bất thường phối hợp lại. Đây có lẽ là bệnh nặng nhất trong các dị dạng bẩm sinh của tim. Tứ chứng Fa –lô là một bệnh gồm bốn dị dạng bẩm sinh trong đó có hai dị dạng: thông liên thất và hẹp động mạch phổi.
 
Tứ chứng Fa- lô là kiểu dị dạng tim bẩm sinh, nó cũng là bệnh thường gặp nhất, nặng nhất gây ra hội chứng xanh tím ở trẻ sơ sinh. Tứ chứng Fa – lô có một điểm đáng ngại là nhanh chóng dẫn tới suy tim ngay từ khi còn nhỏ. Ngoài các biểu hiện như các bệnh trên thì tứ chứng Fa –lô có một số đặc điểm nhận dạng đặc thù như sau: cơ thể vô cùng gầy còm và bé tẹo, lồng ngực bị biến dạng theo kiểu hình thùng, tím tái nặng nề và rõ rệt đến không thể nhầm lẫn, tĩnh mạch cổ nổi và đập theo nhịp tim (thường thì không có), ngón tay bị to ra ở ngọn chi thành ngón tay dùi trống điển hình.
 
Biểu hiện của bệnh tim bẩm sinh.
 
Trong một số trường hợp, trẻ mắc bệnh TBS nhưng không có biểu hiện gì do dị tật không nặng, chỉ tình cờ được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khám vì một lý do khác. Một số dị tật khác cũng hay đi kèm với bệnh TBS như: hội chứng Down, sứt môi - chẻ vòm, thiếu hoặc thừa ngón tay - ngón chân, tật đầu to, đầu nhỏ... Cần đưa trẻ đi khám bệnh ngay nếu phát hiện trẻ có những triệu chứng khác lạ sau:
 
  
  • Trẻ hay bị ho, khò khè tái đi tái lại, thở khác thường (thở nhanh, lồng ngực rút lõm khi hít vào), thường bị viêm phổi.
  • Trẻ có làn da xanh xao, lạnh, vã mồ hôi. Trẻ bị tím môi, đầu ngón tay, ngón chân, tăng lên khi khóc, khi rặn…
  • Trẻ bú hoặc ăn kém, chậm lên cân, thậm chí không tăng cân hay sụt cân. Trẻ chậm phát triển hơn so với trẻ bình thường (chậm mọc răng, chậm biết lật, bò…).
 
Khi biết con mình mắc bệnh TBS, cha mẹ cần hỏi bác sĩ chuyên khoa tim mạch về tất cả những vấn đề quan tâm như: đặc điểm tổn thương, diễn tiến của bệnh, cách thức điều trị, nếu có phẫu thuật thì thời điểm nào tốt nhất để phẫu thuật, cách chăm sóc trẻ tại nhà… để có thể hiểu về bệnh của trẻ nhằm xử trí đúng cách.
 
Nguồn tham khảo:
Tật tim bẩm sinh ở trẻ em - Ts.Bs Vũ Minh Phúc (ĐH Y Dược TpHCM)
Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em: Chữa sớm để trẻ phát triển bình thường - BS. Yên Lâm – tạp chí Gia đình Việt Nam

Người viết : admin